Tongue tie (දිව ගැටගැසීම)

Tongue tie (දිව ගැටගැසීම) කියන්නේ දරුවන්ගේ උපතේදී ඇතිවන තත්වයකි. මෙහිදී සිදුවන්නේ දරුවාගේ දිවේ චලනයන් සීමා කිරීමක්, සරලවම කිව්වොත් දිව එහා මෙහා කිරීම සීමාවීමකි.

ඇයි මෙහෙම වෙන්නේ?

ඔබ කණ්නාඩියක් ඉදිරියට ගොස් ඔබේ දිව උස්සා බැලුවොත් ඔබට පේනවා නේද දිග සම කොටස් ඔබේ දිවට සම්බන්ධ වී ඇතිබව, මෙය අපි හදුන්වන්නේ lingual frenulum කියල. යම් දරුවෙකුගේ මේ කොටස කෙටි හෝ තරමක් මහත්වී තිබුනහොත් ඒ දරුවන් Tongue tie ඇති දරුවන් ලෙස සලකනවා. මේ නිසා ඒ දරුවන්ගේ දිව එහා මෙහා කිරීම අපහසු වෙනවා.

Tongue tie නිසා දරුවන්ට පහත ලක්ශණ ඇතිවේ.

  • දිවෙහි වේදනාකාරී හිරවීමක් දැනීම
  • කිරි උරා බීම හා ඝන ආහාර ගැනීම අපහසුවීම
  • මේ නිසා බර අඩු වීම
  • කිරි උරා බොන විට click වැනි ශබ්දයන් ඇසීම
  • කටින් හුස්ම ගැනීම/නිතරම කට විවෘතව තිබීම
  • දිවෙහි අග heart හැඩයක් ගැනීම
  • කිරි බීමෙන් පසුව කිරි වමනය කිරීම
  • Pacifier රඳවා ගැනීමට අපහසු වීම
  • කථන අපහසුතා හා උච්චාරණය අපහසුතා ඇතිවීම. විශේෂයෙන්ම “ල”, “ට” , “ත”, “ස” වැනි ශබ්ද

මේ සදහා කල හැකි ප්‍රතිකාර කුමක්ද?

මේ සදහා මත දෙකක් පවතිනවා. සමහර වෛද්‍යයවරුන් මෙය ශල්‍යකර්මයක් මගින් නිවැරදි කරන අතර තවත් සමහර වෛද්‍යයවරුන් යම් කාලයක් දරුවාව නිරීක්ෂණය කරන්නේ කාලයත් සමග tongue tie එක වෙනස්වීමට ඉඩ ඇති බැවිනි.

නවතම පරීක්ෂණ වාර්තා අනුව tongue tie ඇති දරුවන්ගෙන් 40%කට පමණක් ශල්‍යකර්මයක් අවශ්‍ය වේ යැයි හදුනාගෙන ඇත. ප්‍රතිකාර නොකල සමහර දරුවන්ගේ මේ දිව ගැටගැසීම වැඩිහිටියන් වන තෙක්ම පැවතිය හැක.

මේ නිසා මේ ගැන දෙමාපියන් ලෙස සැලකිලිමත් වෙන්න. අවශ්‍ය විට ශල්‍යකර්මයක් මගින් මේ තත්වය නිවැරදි කලයුතුවේ. පසුව කථන චිකිත්සාව සදහා යොමු කරයි.

වයස අවුරුදු 5න් පසුවත් මේ තත්වය පැවතීනම් හා ශල්‍යකර්මයෙන් පසුව දරුවන්ගේ උච්චාරණය අපහසුතා සදහා කථන චිකිත්සාව (speech therapy) ලබාදීම අවශ්‍ය වේ…

අදම අපේ කථන ච්කිතිසකවරයෙක් මුනගැසෙන්න...

ඔටිසම් සදහා ප්‍රතිකාර (Autism therapy)

දරුවාට ඔටිසම් තත්වය ඇති බව දැනගත් විට කල යුතුවන්නේ කුමක්ද? මේ දිනවල ඔටිසම් ගැන බොහෝ දෙමාපියන් කතාකරන්න පටන් අරගෙන තියෙනවා. ඒ සමග බොහෝ දෙනා මේ ගැන වැඩිපුර කියවනවා. ඔටිසම් සදහා ප්‍රතිකාර (Autism therapy) මොනවද? ඔටිසම් හොද කරන්න පුලුවන්ද? බොහෝ ප්‍රශ්න අහනවා.

දරුවාට ඔටිසම් තත්වය තිබෙන විට අපි මොනවාද කරන්න ඕනේ

තමන්ගේ දරුවාට ඔටිසම් තත්වය තිබෙන බව දැනගත් දවස ඒ අයට කවදාවත් අමතක කරන්න බැහැ කියලා කථන චිකිත්සකවරයන් (speech therapist/ speech language pathologist) වශයෙන් අපි ඉතා හොදින් දන්නවා. ඊට අමතරව ඒ අවස්ථාවේ ඔවුන්ගේ මානසික තත්වය ගැන අපට තේරුම් ගන්න අමාරු නැහැ. මෙය පිලිගැනීම දෙමාපියන් කොහෙත්ම කැමති නොවන බවත් අප දන්නවා. නමුත් ඔබ එය පිලිගන්නා තෙක් ඔබට හෝ දරුවාට කිසිම වෙනසක් සිදුවන්නේ නැහැ. මේ කාලය එක් එක් දෙමාපියන්ට වෙනස්වේ. මේ නිසා ඔබ දරුවාගේ මේ තත්වය ඉක්මනින්ම හදුනාගෙන මෙය පිලිගන්න සිදුවෙනවා.

තවත් දෙමාපියන් කථන ප්‍රමාදයන් (Delayed speech) , වර්චුවල් ඔටිසම් (virtual autism) සමග ඔටිසම් (autism) තත්වය පටලවා ගෙන තිබෙනවා. මේ තත්වයන් එකිනෙකට වෙනස්. නමුත් ඒ හැම කෙනාට ඊලට අහන ප්‍රශ්න තමයි

මේ කාලයේදී දෙමාපියන් වශයෙන් ඔබ වඩා ශක්තිමත් විය යුතුයි. අම්මා, තාත්තා අනිවාර්යයෙන්ම එකිනෙකාට උදව් කල යුතුමයි. ඔබ දෙදෙනාගේ එකමුතුකම අනිවාර්යයෙන්ම දරුවාට අවශ්‍ය වෙනවා. ඔබ සෑම විටම මේ ගැන සුභවාදීව සිතන්න. ඔව්, මේ කාලය ඔබට අමාරු කාලයක් විය හැකියි. නමුත් ඉදිරිය ගැන සුබවාදීව දකින්න…

ඔටිසම් හෝ විශේෂ අවශ්‍යතා තිබෙන දෙමාපියන්ට ඊලට එන ප්‍රශ්නය තමයි.

“අනේ අපි දැන් මොකද කරන්නේ කියලා”

මේ වන විට ඔබ දරුවා ගැන හා ඔවුන්ගේ අවශ්‍යතා ගැන අවබෝධයක් ලබා ගෙන ඇත. මේ ගැන සැලකිල්ලට ගෙන දරුවා සුදුසු පරිසරයක් ගෙදරදී සුදානම් කල යුතුය. සෙල්ලම් කිරීමට, ඉගැන්වීමට වෙනම ස්ථානයක් නිර්මාණය කරගන්න. දරුවාගේ sensory difficulty ගැන අවධානය යොමු කිරීම වැදගත් වෙනවා.

තමන්ගේ සමීපතම නැදෑයින් සමග කතාකරන්න, උදව් ලබා ගන්න. අපේ සංස්කෘතිය සමග වෙනත් කිසිදු රටක අපට ලබාගත නොහැකි දේ මෙයයි. ඔවුන් අනිවාර්යයෙන්ම ඔබට උදව් කරයි.

ප්‍රතිකාර ආරම්භ කරන්න…දරුවාට මෙවැනි තත්වයක් තිබෙන බව දැනගත් ගමන්ම මෙය සිදුකල යුතුවේ.

මොනවද තිබෙන ප්‍රතිකාර? බෙහෙත් තියෙනවද? ඉන්ජෙක්ෂන් (Injection) තියෙනවද? සැත්කම් (Surgery) තියෙනවද?

මෙවැනි දේ බොහෝවිට දෙමාපියන් අපෙන් සෑම විටම අහනවා. මොකද සෑම දෙමාපියෙක්ම කැමති දරුවාව ඉක්මනින් සුවකරගන්න. ඉහත ප්‍රශ්නයට උත්තරය “නැහැ“. තවමත් මේ සදහා සාර්ථක ප්‍රතිකාරයක් සොයාගෙන නැහැ.

මොකද මේ තත්වයට හේතුවක් හරියම කියන්න අපහසු නිසා. ඒ නිසා ඇති ලෝකයේ සාර්ථකම ක්‍රමය වන්නේ Therapy (චිකිත්සාව) මගිනුයි. තෙරපි වර්ග විවිධයි. ඒ එක් එක් තෙරපි මගින් සිදුවෙන කාර්යයද වෙනස්වේ.

ඔටිසම් සදහා ප්‍රතිකාර (Autism therapy) වර්ග

  • කථන චිකිත්සාව (Speech Therapy)
  • වෘත්තීය චිකිත්සාව (Occupational therapy)
  • චර්යා චිකිත්සාව (Behavior therapy)

මීට අමතරව තවත් විවිධාකාර therapy තිබිය හැක.

කථන චිකිත්සකවරයන් වශයෙන් speech therapy වල වැදගත්කම මෙහිදී අනිවාර්යයෙන්ම කිව යුතුය. ඔටිසම් සහිත දරුවන්ගේ ප්‍රධානම ගැටලුවක් වන්නේ තම අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමට නොහැකි වීම, අනෙක් පුද්ගලයන් සමග එක් වීම අඩුකම වැනි ලක්ශණයි. Speech therapy මගින් දරුවන්ට තම අදහස් හුවමාරු කිරීමට පුහුණුවීම සිදුකරයි. එය විවිධාකාර ක්‍රම වලින් සිදුකරයි. මෙවැනි දරුවෙකුට කථන චිකිත්සාව අනිවාර්යයම සිදුකල යුතුය.

වෘත්තීය චිකිත්සාව (Occupational therapy), Behavior therapy මගින් සිදුවන්නේද දරුවාගේ කුසලතා වර්ධනය කිරීම, හැසිරීම පාලනය කිරීම මගින් දරුවා ස්වාධීන කිරීමයි. එවිට ඔවුන්ට අනාගතයේ තම අවශ්‍යතා තනිව කර ගත හැකි තත්වයට පත්කිරීමයි.

කොපමණ ප්‍රමාණයක් ප්‍රතිකාර (therapy) කරන්න ඕනෙද?

මේ නිසා මේ චිකිත්සාවන් එක දිගට සිදුකල යුතුවෙනවා. දිනපතා හෝ සතියකට වාර 2-3 වත් දරුවාට මේ තෙරපි ලබාදීම අනිවාර්යය වෙනවා. බොහෝ දෙමාපියන් මේ කරුණ ගැන සිතන්නේ නැහැ. එක දිගට ඒ තෙරපි අනිවාර්යයෙන්ම කල යුතු වෙනවා.මේ සියල්ල ඒ අදාල පුද්ගලයන්ට යොමු කිරීම පමණක් මදියි. දෙමාපියන් වන ඔබ අනිවාර්යයෙන්ම ඒ ක්‍රියාකාරකම් නිවසේදී කල යුතු වෙනවා. මොකද දරුවා වැඩි වේලාවක් ඔබ සමග සිටින නිසා හා ඔබ ඔබේ දරුවාව හොදින් දන්නා නිසායි.

සමහර දෙමාපියන් සිතන්නේ දරුවා ඔටිසම් සදහා ප්‍රතිකාර(Autism therapy) වලට දැමු පමනින් සියල්ල හොදින් සිදුවේ යැයි කියලා. එසේ සිතීම වැරදී. ඔබ හොදින්ම දරුවා අවබෝධ කරගැනීම අවශ්‍ය වෙනවා.මීට අමතරව දරුවාව නිතර අලුත් අත්දැකීම් ලබාදීමට නිතර ඔවුන් කඩයට, Supermarket එකට, සෙල්ලම් පිටියට රැගෙන යන්න … එවිට ඔවුන් ඒවාට හුරුවීමට පටන් ගන්නවා.

දරුවා තෙරපි සදහා නිවසෙන් පිටතට රැගෙන යාමෙන්ද දරුවා වෙනස් ස්ථාන වලදී හැසිරිය යුතු ආකාරය ප්‍රායෝගිකවම ඉගෙන ගන්නවා…

Miracle L Speech Therapy අපි හිතනවා මේ ලිපියෙන් ඔබ අලුත් දෙයක් ඉගෙන ගත් බව. මේ පිලිබදව අනෙකු දෙමාපියන් දැනුවත් කිරීමට අනෙක් අය සමග Share කරන්න.

මීට අමතරව ඔටිසම් හදුනාගන්න Free check list එකක් අපි අපේ වෙබ් අඩවියේ පලකරල තියෙනවා…

අපි ආසයි දැන ගන්න මීට අමතරව ඔබ ඔබේ දරුවාව බලාගත් විදිය හා ඔබේ අත්දැකීම් අප සමග පහලින් comment කරලා බෙදාගන්නවානම්. මොකද ඒවා අනාගතයයේදී මෙය කියවන තවත් දෙමාපියෙකුට වැදගත් විය හැකි බැවිනි.

කථන චිකිත්සාව සම්බන්ධ ඕනෑම ගැටලුවක් හෝ ඔබේ දරුවාට කථන චිකිත්සාව (speech therapy) අවශ්‍යය නම් අදම වේලාවක් වෙන්කරගන්න. අපව සම්බන්ධ කරගන්න…

Children’s Speech & Language Development

When it comes to Speech & Language development in children there are many questions that may come in to your mind. Most frequently asked questions from us as speech language pathologists/ speech therapists are” When should my child speak ?“, ” How many words he/she must talk according to the age…”
To answer all those questions we thought of writing this post for you.


Speech is not the only way of communication. There are different ways to express feelings. It can be by; 

  • Crying
  • Using gestures
  • Speaking
  • Writing


Cry is the first way or indication of communication. Why we are saying that is because it occurs at birth. It’s the first symbol of expression.
Then kids will develop differential cries for their needs(hunger, warmth,protection…etc) Mother can identify what the baby needs just by the cry during the early stages of life because she is the primary caregiver during the first phase of life.

Speech & Language Development with age

6- 9 months

During this age kids start to make sounds by using their lips and tongue; making sounds like “ba- ba” “pa- pa” . This is called “babbling ”.

This is an important milestone for language development because this is the first time that parents can hear that their child is trying to communicate. It is an unforgettable movement in there life.

9-12 months

Around 9-12 months some kids will make “oo” “aa” sounds and it’s called cooing.

All above stages are in pre-lingustic period. During these stages kids will play with their oral structures such as tongue , lips while making new sounds and getting ready to make meaningful words.
Also they will be able to differentiate sounds such as parental voice and smile. They will be able to locate and turn towards the sound source.

Speech & Language Development at 1st year

Around 12- 14 months, child will speak their first meaningful word. It can be “Amma”, “Thaththa” or anything else. Along with that child will be able to walk independently. They will respond to their name and start pointing for their needs. Try to imitate sound and action. They’ll be able to follow simple one step commands such as “give ball” 

Speech & Language Development at 2nd year

At 2 years of age a child will have a vocabulary of around 50 words. By using those they will try to communicate simple 2 worded sentences. Fix 2-3 building blocks and follow simple 2 step commands
Ex: Take the ball and keep it on the table

Speech & Language Development at 3rd year

A 3 year old child will be able to maintain attention for 20 min. At this age they must have an approximate vocabulary of 500 words. Must understand big / small concept,match according to colour & shape and be able to communicate using simple 3 worded sentences. 

Speech & Language Development at 4th year

4 year old’s have a vocabulary of 1500- 2000. They will be able to interact/play with 4-5 kids as a group activity and able to follow rules of a game.

Speech & Language Development at 5th year

A 5 year old will be able to narrate a story on their own. Also they can pronounce most of the sounds. Ability to count, ability to say the alphabet, etc. 


These are some milestones that the child will achieve. If your child doesn’t meet the above mentioned goals or if you have any doubt or feeling that the speech of your child is delayed, please make an appointment with a speech language pathologist.

Please don’t wait thinking “they will be fine with the age” or “his father was also a late talker”, “he/she will be fine when they start schooling”

Because of your decision your child might suffer!

Click here to access the FREE SCREENING TOOL that we have developed to find out the current level according to their age

Communication Aids

Alternative Augmentative Communication or AAC Communication Aids is a type of communication used to assist people to communicate through gestures, hand pointing, eye pointing or vocalizations. We use this to communicate when speech is absent or unable to make.

It can be used with children who have Autism, Cerebral palsy, Apraxia of speech and adults who suffer from disorders such as aphasia, dysarthria and other neuro degenerative disorders.

People who use AAC, Able to make requests, comments, sharing information, express emotions, choose and refuse the things in their activity of daily living. 

Basically we break AAC in to 2 groups. 

1. Unaided AAC

In unaided AAC, people do not need any physical tool for support. It is communication through your body. Examples are,

  • Facial expression 
  • Sign language
  • Gestures
  • Vocalizations
  • Blinking of eyes

The disadvantages of this method are; people requiring motor ability and there being limited communication partners who know about the symbols.

2. Aided AAC 

In Aided communication, people require a tool which is tangible and representational 

There are two types of Aided AAC that is

1) High- Tech AAC

It uses high technological instruments such as tab, mobile phone, computers. All these apps falls under High- Tech category.

2) Low- Tech AAC

As the name suggests it uses low technological instruments such as paper, name cards,bell …

These kind of AACs can be used in our speech therapy centers, homes and any where to help a person to communicate.

Do you know?

The famous theoretical physicistcosmologist, and author Stephen Hawking who suffered from slow-progressing form of motor neurone disease (MND) used high tech AACs such as text to speech.

List of free AAC apps and paid apps that you can use

Free AAC apps which can support with both apple/iphone & android.

Benefits in using a Alternative Augmentative Communication (AAC)

People who use AAC have many benefits ; it helps to build language and communication. Speaker is more independent. Increased participation in the daily living activities with family & friends. Able to build up and continue the social relationships. Reduced the frustration and improved mental health. 

Myths about Using AAC Communication Aids

However, due to myths about using AAC, people mostly get discouraged to use these methods . In most of the situations, parents are afraid to use AAC for their children thinking that “AAC stops the Speech Language Development and if we use this my child is never gonna talk”

As a speech therapist, we want to say it is absurd. And you become a barrier for your child’s speech development. In fact,using AAC may enhance both receptive and expressive language of your child. 

If you feel, that your child needs AAC? That it is beneficial for your child, feel free to contact a professional speech therapist who will be able to guide.

Online speech therapy

COVID-19 තුන්වන රැල්ලත් සමග නැවතත් වෛරසය අප රටේ හිස එසවීමත් සමගම පාසල් , දිවාසුරැකුම් මධ්‍යස්ථාන සහ speech therapy clinics වසා තැබීම නිසා දරුවන් නැවත වැඩි වේලාවක් නිවසේ රැදෙනවා.

මේ සමග නැවතත් Online speech therapy වල වැදගත්කම මතුවෙනව. සැම විටම නව තාක්ෂණය ඔස්සේ ඉදිරියට යන අප ආයතනය පලමුවන රැල්ලත් සමග අප ආරම්භ කල අපේ online speech therapy sessions ඉතා සාර්ථක වුනා. අලුතින් මේ ලිපිය කියවන සියලු දෙනාව අප පිලිගන්නවා.

Online speech therapy යනු කුමක්ද?

සරලව හැදින්වුවහොත් අන්තර්ජාලය(Internet) හරහා කථන චිකිත්සකවරයෙකු (Speech therapists) මගින් කථන චිකිත්සාව (Speech therapy) ලබාදීම ලෙස මෙය හැදින්විය හැක.

මෙය Telepractise ලෙසද හදුන්වනවා. බොහෝ රටවල මේ තාක්ෂණය යටතේ සැත්කම් (Surgery) පවා සිදුවෙනවා. මෙහිදී ඇති වාසිය වන්නේ ලොව ඕනෑම රටක සිට හෝ ඕනෑම ස්ථානයක සිට මේ සේවාව ලබා ගත හැකිවීමයි. මේ නිසා Lockdown ප්‍රදේශවල සිටින පුද්ගලයන්ටද මෙය ප්‍රයෝජනවත් වේ.

COVID-19 lockdown ගැන කතාවෙන මේ මොහොතේ කථන හා භාෂා අපහසුතා ඇති දරුවන්ගේ දෙමාපියන් බොහෝවිට දරුවන් speech therapy සදහා රැගෙන යාමට තරමක් සැලකිලිමත් වෙනවා හෝ වැලකී සිටිනවා. එක දිගට Speech therapy ලබාදීමේ වැදගත්කම පිළිබඳව නොදැනුවත්කම හා ඒ පිලිබදව අවබෝධය අඩුකම නිසා Online speech therapy සේවාව ලබාගැනීම මගහරිනවා. .

“අපෝ මේ ලමයා එක තැනක තියාගෙන ඉන්නේ කොහොමද ”

“Laptop එක දැම්මම youtube යනවා”

“අපේ ලමයාගේ severity එක ගොඩක් වැඩියි, ඒ නිසා මේක හරියන්නේ නැහැ” වගේ විවිධ දේවල් කියනවා.

අපේ අත්දැකීම් අනුව ඉහත මේ ප්‍රකාශ අපිට පිලිගන්න අපහසුයි. මොකද මෙය බොහොදුරට සාර්ථක ක්‍රමයක්. මේ මගින් සාර්ථක ප්‍රතිඵල අප ලබාගෙන තියනවා දෙමාපියන් පවා පුදුම වෙනවා. මෙහිදී ඔවුන්ගේ සහභාගීත්වයත් ඉතා අවශයයි.

දරුවාට යහපතක් කිරීමට නම් මේ දේ අනිවාර්යයෙන්ම උත්සාහ කල යුතුයි. මෙය Online speech therapy සදහාම පමණක් නොවේ, එදිනෙදා දිනචර්යාවටද අදාලවේ. එනම් තම දරුවාව නිවැරදිව හසුරුවා ගන්නේ කොහොමද කියන විදියත් ඔබට ඉගෙනගැනීමට පුලුවන්.

ඔබේ පහසුව සදහා අප ආයතනයෙන් Zoom, Skype, Whatsapp මගින් Online speech therapy ආරම්භ කර තිබෙනවා.

දෙමාපියන් මෙයට සූදානම් විය යුතු ආකාරය..

Speech therapy පටන් ගන්න පෙර දරුවා වාඩිකල යුතු ආකාරය, අවශය සෙල්ලම් බඩු ආදිය Speech therapist දරුවාට කරන ක්‍රියාකාරකම් හා සංකල්ප පිළිබඳව ඔබව දැනුවත් කිරීමක් කරයි. ඔබ මේ ක්‍රියාකාරකම් කිරීම සදහා දරුවා සමග සිටිය යුතුය.

මීට අමතරව නිවසේදීම ඔබට කල හැකි Free Speech therapy activities කිහිපයක් මීට පෙරදී අපි පලකලා එයත් මේ සමගම කියවන්න. එවිට ඔබ, දරුවා සහ කථන චිකිත්සකවරයා යන පාර්ශව තුනම එකතුවී එම කාර්යයන් කිරීම සුදුසුය.

මදක් සිතන්න… දරුවා නිවසට වී කුමක් හෝ නොකරනවාට වඩා මෙවැනි කාර්යයන් කිරීමේ වැදගත් කම.

ඔබටත් මෙම සේවාව ලබා ගැනීමට අවශ්‍යනම් අදම අපිව සම්බන්ධ කරගන්න.

Selective mutism

Selective mutism යනු කුමක්ද ?

Selective mutism කියන තත්වය සරලව හැදින්වුව හොත් කියන්න තිබෙන්නේ තෝරාගත් පුද්ගලයන් සමග පමණක් කතා කරන අතර අනෙක් අය සමග කතා නොකිරීම හෝ කතාව අඩුකිරීමයි. බොහෝවිට දෙමාපියන් හා තම සහෝදර සහෝදරියන් සමග පමණක් හොදින් කතාකරන අතර අනෙක් පිටස්තර පුද්ගලයන් සමග කතා නොකරයි. මෙය කියවන ඔබටත් මෙවැනි පුද්ගලයෙක් හෝ ලමයෙක් මතකයට එනවාද? විශේෂයෙන්ම කුඩා ලමයින් මෙවැනි ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරයි.

මේ තත්වය ලමයින් තුල ඇතිවෙන Anxiety disorder එකක් ලෙස හදුන්වාදිය හැකි. ඉහත විස්තර කල පරිදි මෙහිදි ප්‍රධානව සිදුවන්නේ ලමයාට අන් අය ඉදිරියේ කතාකිරීම හා තම අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමට නොහැකිවීමයි. මේ නිසා දෙමාපියන් නිරන්තරයෙන් කියන්නේ

බලන්න මේ ලමයා ගෙදරදිනම් හොදට කතාකරනවා ඒත් ඉස්කෝලේදි හරි ගෙදරින් පිට දී හරි වෙන කාත් එක්කවත් කතාකරන්නේ නැහැ…

පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට Selective mutism වෙනස් විය හැක. මෙය දරුවන්ට පමණක් සීමා නොවේ. සමහර වැඩිහිටියන්ද මේ තත්වය ඇත. ඒ අය තම පවුලේ පුද්ගලයන් සමග පමණක් කතාකරන අතර පිට වෙනත් අය සමග කතා නොකරයි හෝ රහසෙන් මෙන් කතාකරයි මෙයද Selective mutism වේ.

මේ මගින් සිදුවන බලපෑම…

Selective mutism ඇති දරුවන් පාසලේදී ද කතාබහ නොකරන නිසා එහෙදී ඔවුන්ගේ අධ්‍යාපන කටයුතු වලට බාධා ඇතිවේ. ලමයාගේ කථනය අඩුකම නිසා පන්ති කාමරයේ ලමයා කොන්වීමක් සිදුවිය හැක. මීට අමතරව මෙවැනි දරුවන්ට අධික කෝපයක් ඇතිවිය හැකිවේ. ගුරුවරුන් විසින් මේ තත්වය මුලින්ම හදුනාගනු ලබයි. බොහෝවිට මේ දරුවන් ප්‍රථමයෙන් හදුනාගන්නේ කථන ප්‍රමාදයන් (Delayed speech) සහිත දරුවන් ලෙසයි. මේ නිසා ගුරුවරුන් ඔබේ දරුවා ගැන යමක් කියනවිටදී ඒ පිළිබඳව අවධානය දෙන්න.

ඉහත හේතු නිසා අනෙක් දරුවන් සමග එකතුවීම, නව මිතුරන් ඇතිකර ගැනීම, සාමුහික ක්‍රියාකාරකම්වලදී දරුවා පසුබසී. මෙම තත්වය ඇති දරුවන් මෙවිට වෙනත් ආකාරයෙන් (Non Verbally) තම අදහස් ප්‍රකාශ කිරීම සිදුකරයි. එනම් ඇගිලිවලින් පෙන්වීම(Pointing), ලිවීමෙන් (Writing). ඔබ මෙවැනි තත්වයක් ඔබේ දරුවාගේ දකීනම් වහාම මේ ගැන අවධානය යොමුකරන්න…

මෙම ගැටලුව සදහා ඔබ අනිවාර්යයෙන්ම කථන චිකිත්සකවරයෙකුට ( Speech Language Pathologist/ Therapists) ඔබේ දරුවා යොමු කල යුතුය. මේ සම්බන්ධ ගැටලු හදුනාගැනීම හා ප්‍රතිකාර කිරීමට ඔවුන්ට පුලුවන්ය. මේ සම්බන්ධව හෝ කථන අපහසුතා පිළිබඳව ඕනෑම ගැටලුවක් ඇතිනම් Miracle L Speech & Hearing Center හි අපව සම්බන්ධ කරගන්න.

අදම වේලාවක් වෙන්කර ගන්න…

Global Developmental Delay (GDD)

Global Developmental Delay occurs in children who are unable to perform to match the level of his/her peer groups.

Children reach milestones by how they play, learn, speak, act, and move (crawling, walking, etc.). However, there are some children who does not achieve these on time.

What Are Developmental Delays in Young Children?


Some parents do not worry at all when they have a child who doesn’t smile on time, crawl when time is right, etc. Parents must be vigilant if their child does not perform tasks that other children does in different stages of life. Developmental milestones are skills such as, taking a first step, smiling for the first time, and waving “bye bye”. If we do not train them in performing those activities when they reach their appropriate age, the child will suffer.


This is a matter of concern. If the child is not growing at a normal pace parents should look into it. Otherwise they will fall behind. Ideally development falls under the below mentioned areas,

  • Social and emotional development
  • Speech and language development
  • Fine motor skills and cognitive development
  • Gross motor development

Follow this link to track your child’s developmental milestones. If your child does not meet the criterias that are equivalent to age, it may be that your child is suffering from Global Developmental Delay.

What causes Global Developmental Delay?

There is no exact reason for this but it is different from person to person.

  1. Children with down syndrome, cerebral palsy can develop this condition
  2. Pre-matured babies who suffer from various infections at birth
  3. Fetal Alcohol Syndrome – mother drinking during pregnancy
  4. Fragile X syndrome which is an inherited cognitive impairment can also lead to this.

Myths about Global Developmental Delay

Few parents give attention to children who have delays . Many think that it will fade with time but it is a myth. Others blame it on the surrounding of the child which is also not the case. Some believe that it will all work out when the child attends school. This is also a misconception.

Treatment for Global Developmental Delay

If a delay persists in a child, the child could lag behind physical and mental activities thrown his / her way. Delay in speech can result psychologically. Delay in motor activities such as walking can disable the child’s normal functions.This forces caregivers to keep carrying the child.

GDD or Global Developmental Delay can be treated if one identifies this earlier in a child. However, it is advised to see a professional as soon as you monitor any of the above. A speech therapist will be able to assist with developing the speech and language development of a child with Global Developmental Delay while a physiotherapist can help in fine tuning the physical aspects.

Swallowing difficulty

Have you ever had difficulty in swallowing? Since we were born, we eat, drink but have you ever thought of your eating process? No right?

This is a bit of a complex process. When we see, smell the food ; our brain will send a message to the muscles in our mouth, neck, throat, and belly parts..this is the first instance of salivating. Here we begin the swallowing process.

Did you know?

  • On average a person swallows 900 times a day when he/she eats,drinks,etc.
  • Produces 1.5 liters of saliva
  • Use 55 muscles to swallow

What is a swallowing difficulty?

Do you remember the time when you choked while eating or eating fast? But if this happens often, you should pay attention to this.

This is problem of eating or drinking liquid is known as dysphagia (difficulty in swallowing).

Dysphagia can incur in any person. From a little child who is premature, suffering with cerebral palsy, cleft lip and palate,autism to adults with brain damage, stroke and surgeries related feeding and swallowing muscles and due to age.

Signs of people with dysphagia

  1. Finds it difficult to chew or break food into pieces in the mouth
  2. Drooling
  3. Difficult to push food it into the throat
  4. Cough often during eating
  5. Food stuck in the throat
  6. Difficulty in breathing while eating

Because of the above signs, a person with dysphagia first reduces the food intake. This is not a good start. This makes a harmful impact on that person’s health. Due to lack of food intake few may lose their weight as well.

This is why it is a must to focus on the treatment of dysphagia as soon as detected.

If you or your loved ones have a problem with this kind of a difficulty in swallowing, meet a speech therapist today and get treatment for dysphagia.

Apraxia of speech

Apraxia of speech ගැන අද අපි දැනුවත් වෙමු. මැයි මස 14 ලෝක Apraxia පිළිබඳව දැනුවත් කිරීමේ දිනයයි.

Apraxia යනු තමන්ට අවශ්‍ය ආකාරයට තමාගේ අවයව වල චලන පාලනය කර ගැනීමට නොහැකිවීමයි. මෙහිදී සිදුවන්නේ මොළයෙන් අපගේ මුඛයට/අවයව වලට ලැබෙන චලනයට අවශ්‍යය පණිවුඩය නිවැරදිව නොලැබීමයි. මොළය හා අවයව අතර ඇති සම්බන්ධය හරි ආකාරයෙන් ක්‍රියාත්මක නොවීමයි.

මේ Apraxia තත්ත්වය කථනයට හා එදිනෙදා දිනචර්යාවට බලපෑ හැකිය. මේ ලිපියෙන් මේ සියල්ල ගැන කතාකරමු. Apraxia තත්ත්වය දරුවන්ට හා වැඩිහිටියන්ට පවතින්න පුලුවන්.

දැන් අපි Apraxia සහිත දරුවෙක් ගැන සිතමු. මේ දරුවාට යම් වචනයක් (උදා: කාර්) කීමට අවශ්‍යවේ, නමුත් දරුවා එය කතාකරන විට පැමිණෙන වචනය ඊට හාත්පසින් වෙනස් වචනයකි( උදා: බස්, ආල්, කා, කාල්). මෙහිදී ඔබට ඇසීමට සිදුවන පුදුම කරුණ වන්නේ ඔබ නොසිතන විටකදී එම වචනයම දරුවා නිවැරදිව පැවසීමයි.මෙහිදී දෙමාපියන් කියන්නේ “අපි දරුවාට යමක් කියන්න කිව්වහම කියන්නේ නෑ , නමුත් දරුවාට හිතුනාම කතාකරනවා. මේ හේතුවෙන් දෙමාපියන් දරුවාට බැනවැදීම්, තරවටු කිරීමේ අවස්ථා speech therapists කෙනක් ලෙස අපි අත්දැක තිබෙනවා . ඇත්තටම මෙය දරුවාට නොදැනුවත්වම ඉබේම සිදුවන ක්‍රියාවකි.

වැඩිහිටියකුට තමන්ගේ එදිනෙදා කාර්යය කිරීමට Apraxia තත්ත්වය බාධා විය හැක. ඔවුන්ට යම් කාර්යයක් කිරිමේදී තියෙන පියවර අමතක වීම , එහි අනුපිළිවෙල වෙනස් වීම. චිත්‍ර ඇදීම, ත්‍රිමාණ රූප නිර්මාණය කිරීමේ අපහසුතා, නිවැරදිව ඇදුම් ඇදීම අපහසු විය හැක. මේ සියල්ලමටම හේතුව වන්නේ මොළයෙන් අපගේ අත්, පා, ඇගිලි වලට ලැබෙන චලනයට අවශ්‍යය පණිවුඩය නිවැරදිව නොලැබීමයි. මොළය හා අවයව අතර ඇති සම්බන්ධය හරි ආකාරයෙන් ක්‍රියාත්මක නොවීමයි.

මෙය උදාහරණයක් මගින් පැහැදිලි කරන්නම්. Apraxia සහිත පුද්ගලයෙක් තේ සාදා ගැනීමට ලැහැස්තිවෙනවා ( තේ සදා ගැනීම දන්නා පුද්ගලයයෙක්). ඒ පුද්ගලයා තේ සාදා ගැනීමේදී අදාල පියවර මාරු කිරීමක් සිදුකරයි. එනම් ප්‍රථමයෙන් ලිප දල්වා, තේ කොල භාජනය දමා, වතුර රත් නොකර, සීනි දමා පානය කරයි. සමහර විට දී ලිප නිවීමද නොකරයි. මෙහිදී සිදුවන්නේ අපගේ මොළයෙන් අවයව (අත්) වලට ලැබෙන චලනයට අවශ්‍යය පණිවුඩය නිවැරදිව නොලැබීමයි. මෙය apraxia හි එක් වර්ගයකි.තවත් වර්ග ඇති නමුත් මෙහිදී ඒවා පිළිබඳව විස්තර නොකෙරේ.

Apraxia සහිත ලමයෙක් හදුනාගන්නේ කෙසේද ?

  1. කථනය ප්‍රමාදවීම ( Delayed speech)
  2. වචන/ ශබ්ද උච්චාරණයේ වෙනස්කම් (Articulation errors)
  3. වචන/ශබ්ද උච්චාරණය අනුකරණය කිරීම අපහසුතා ( Difficulty in verbal imitation)
  4. ඉගෙනගැනීමේ අපහසුතා (Academic learning problem)
  5. මුහුනේ ඉරියව්වල වෙනස් කම්.(Changes in facial expression)
  6. සියුම් කාර්යයන් කිරීමට අපහසුවීම.( Difficulty in fine motor skills)
  7. සෙමින් කතාකිරීම (Speak more slowly)

Apraxia of speech සහිත ලමයෙක්ගේ/ වැඩිහිටියන්ගේ කථන හැකියාව වර්ධනය කිරීමට කථන චිකිත්සකවරයෙකු (Speech therapist/ speech pathologist) සමග සිදුකල හැකිය. මෙහිදී ශබ්දය නිවැරදිව කතාකරන ආකාරය පුරුදු කිරීමක් සිදුකරයි.

Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD)

Attention-Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) යනු වර්තමානයේ බොහෝ ලෙස ඇසෙන සුලබ Behavioral disorder එකකි. එවැනි අයෙකුට යම් කාර්යයකට,

  • අවධානය දීමේ අපහසුතාවය
  • අධික ක්‍රියාකාරීත්වය
  • ආවේගශීලිව හැසිරීම වැනි

ඉහත සදහන් මූලික ලක්ෂණ පැවතිය හැක. බොහෝදෙනා සිතන්නේ ADHD කුඩා ලමයින්ට පමණක් සීමාවු තත්ත්වයක් ලෙසයි, නමුත් එය වැඩිහිටියන්ටද පැවතිය හැක. බොහෝවිට සිදුවන්නේ එය ලමයාගේ කුඩා කාලයේදී ආරම්භවී ඔවුන් වැඩිහිටියන්වු පසුවද පැවතීමයි.

වයස අවුරුදු 9 -12 දී ADHD ඇති ලමයින් සාමාන්‍යයෙන් හදුනා ගැනීම සිදුවේ. ADHD හදුනා ගැනීම අපහසු වන්නේ ADHD සමග Autism වැනි වෙනත් තත්ත්වයන් පැවතින විටයි. බොහෝ දෙනා ADHD නමේ ඇති තේරුම වැරදි ලෙස අර්ථකථනය කර ඇත. එනම් සෑම ADHD ඇති පුද්ගලයන්ටම වාඩිවී සිටීම හා අවධානය දීමේ හැකියාව අඩු බවයි. එය වැරදි නිගමනයකි. එම ලමයින්ගේ අවධානය (attention) වර්ධනය වු විට ඔවුන්ට සාමාන්‍ය ලමයින් මෙන් ඉගෙනීමට හැක.

Attention Deficit Hyperactivity Disorder සහිත පුද්ගලයන්ගේ ලක්ෂණ.

  1. ආවේගශීලිව හැසිරීම (Impulsiveness)
  2. අධි ක්‍රියාකාරීත්වය/නොසන්සුන් කම (Excessive activity or restlessness)
  3. කාලය කලමනාකරණය කල නොහැකිවීම ( Poor time management skills)
  4. සැලසුම් කිරීමේ හැකියාව අඩුකම ( Poor planning)
  5. ඉතා ඉක්මනින් යම් දෙයකට ඇති අපේක්ෂා බිදවැටීම (Low frustration tolerance)
  6. ඉතා ඉක්මනින් මනෝභාවය වෙනස් වීම (Frequent mood swings)
  7. ඉක්මනින් කේන්තියාම (Hot temper)
  8. සංවිධානාත්මක බව අඩුවීම (Poor organisation skills)
  9. ආතතිය පාලනය කිරීමට නොහැකිවීම (Trouble coping with stress).
  • එක් ස්ථානයක වාඩිවී යම් කාර්යයක් කිරීමට අපහසු වීම
  • තම වාරය ලැබෙන තුරු බලාසිටීමට නොහැකිවීම
  • නිතර පඩිපෙළ නැගීම, බැසීම
  • ජනෙල්වල එල්ලීම වැනි ලක්ශණ පෙන්නුම් කල හැක.

ඉහත ලක්ෂණවල තීව්‍රතාවය පුද්ගලයාගෙන් පුද්ගලයාට වෙනස් විය හැක. මේ හේතුවෙන් එම පුද්ගලයන්ට ඔවුන්ගේ එදිනෙදා කටයුතු වලට, අධ්‍යාපනයට, රැකියාව කිරීමට බාධා ඇතිකරයි. අන්අය සමග ඇති සම්බන්ධතා පලුදුවීම්, ආත්මවිශ්වාසය බිදවැටීම් සිදුවිය හැක.

ඉහත හේතු නිසා ADHD ඉක්මනින් හදුනා ගැනීම වැදගත්වේ. මේ සදහා සෑම විටම විශේෂ උපදෙස් පතන්න.

ADHD සමග ඇතිවිය හැකි අනෙක් රෝගී තත්වයන්…

  1. මානසික ආබාධ (Mood disorders)

ADHD නිසා නිතර නිතර තම කාර්යයන් අසාර්ථකවීම හෝ තම කාර්යයන් කරගැනීමට නොහැකි වීමෙන් ඇතිවන කලකිරීමෙන් මානසික පීඩනයක් බවට පත්විය හැක.

2. Learning disability

ADHD හේතුවෙන් ඔවුන්ගේ වයසට අදාල බුද්ධියට හා අධ්‍යාපන ක්‍රියාවලියට බාධා විය හැක. Learning disability හේතුවෙන් එම පුද්ගලයන්ට කථා කිරීමේ ප්‍රමාදයන් හා තේරුම්ගැනීමේ හැකියාවන් දුර්වල විය හැක.

කථන චිකිත්සකවරයෙකුගේ (speech therapists) කාර්යය…

මාගේ අත්දැකීම් අනුව බොහෝ දෙමාපියන් තම ලමයාට ADHD ඇති දැයි සෑම විටම අසයි/සැක කරයි. මෙයට හේතුව වන්නේ ලමයා තරමක් දගකාරී වූ පමණින් ඔවුන් විසින් තම දරුවාට ADHD දැයි සැකය කිරීමයි. ඔබට සැකයක් ඇතිවිට ඒ සම්බන්ධව විශේෂයෙන් පුහුණුවු doctor කෙනෙක් මුනගැසී එය නිරාකරණය කරගන්න.

Attention-Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) සමග කථන ප්‍රමාදයන් ඇති ලමුන්ගේ ප්‍රධාන ප්‍රශ්නය වන්නේ ඔවුන්ට යම් දෙයක් ඉගෙනීමට ඇති මුලික අවශ්‍යතා (Pre- requisite for learning) සපුරා නොමැතිවීමයි. Speech therapists (කථන චිකිත්සකවරයෙකු) වශයෙන් ප්‍රථමයෙන් එම අවශ්‍යතා සපුරාලීය යුතුය. එවිට යහපත් ප්‍රතිඵලය ලබාගත හැකි වන අතර ADHD ලක්ෂණද අවම කරගත හැක.

ADHD Check list